Kategorie
Kultura

[OBY DO WIOSNY] Jak wiosnę wita Polska?

Pora na rodzime obyczaje, zwyczaje i tradycyjną celebrację nadejścia wiosny. Jest to szczególny czas, kiedy wszystko z przyrodą na czele budzi się do życia. Wiosna to właściwie symbol nowego życia, ale aby nadeszła, trzeba przegnać złą, ponurą i mroźną zimę. Historia Polski, także współczesność, zna kilka symboli zwiastujących wiosnę.

Najbardziej popularny obrzęd to oczywiście palenie albo topienie słomianej kukły, czyli marzanny. Obecnie najczęściej robią to dzieci. Palenie odbywa się w bezpiecznych ogniskach, a topienie w lokalnych rzekach, stawach czy jeziorach. Ten ludowy zwyczaj zdecydowanie przetrwał do czasów dzisiejszych, co jest na pewno ogromną zaletą, która polega na doskonałej pamięci zwyczajów przodków — bez których nie byłoby przecież nas, kolejnych pokoleń.

Kiedyś, szczególnie na wsiach, obchodzono całą lokalizację z tzw. gaikiem-maikiem. Odbywało się to następnego dnia po spaleniu lub utopieniu marzanny. Gaiki-maiki były to najczęściej świerkowe gałązki, przyozdobione wstążkami, kokardkami i innymi ozdobami. Młode dziewczęta i młodzi chłopcy obchodzili wszystkie wiejskie domostwa, żegnając w ten sposób zimę, a życząc wszystkiego dobrego na nadchodzącą wiosnę i kolejny rok oraz śpiewając radosne piosenki.

W Polsce wita się wiosnę również w sposób związany z… przylotem bocianów oraz widokiem jaskółek na niebie. Te ptaki to kolejne symbole jej nadejścia. Bocian od zawsze symbolizuje szczęście, radość, powodzenie, a także płodność; z kolei jaskółka to symbol pracowitości, dobrej nowiny i nowego życia. W polskiej tradycji zakorzeniło się przekonanie, że bociany wracają z ciepłych krajów właśnie na wiosnę, a dokładnie w święto Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (25 marca), a widok z kolei jaskółek na niebie przynosi nic innego jak szczęście w nowym roku dla każdego, kto je zauważy.

Tradycją w pierwszy dzień wiosny jest również Dzień Wagarowicza. W tym roku początek wiosny kalendarzowej wypada w niedzielę, w związku z czym powstaje pytanie — czy dzieci i młodzież będą świętować nadejście wiosny w inny dzień? Szkoły przekładają powitanie wiosny, zależnie od placówki, na piątek lub poniedziałek. Same organizują pożegnanie zimy i powitanie wiosny — tak, aby zaangażować uczniów i celebrować z nimi wszystkie zachowane ludowe i tradycyjne obrzędy.

wiosna

Kategorie
Kultura

[OBY DO WIOSNY] Jak wiosnę wita świat?

Pożegnanie zimy, a powitanie wiosny, ma swoje wieloletnie tradycje w wielu kulturach na świecie. Czas ten był i jest zwykle utożsamiany z nadejściem tego, co nowe, przebudzone i radosne, a jego obchody mają zapewnić pomyślność na dalszą część roku. Wiosna jest w końcu tradycyjnym jego początkiem. Zależnie od kraju, dany naród wita wiosnę już w styczniu lub lutym, tak jak Chiny, a niektóre z państw dopiero jak zrobi się naprawdę ciepło, czyli w maju. Jak wiosnę wita świat? – zapraszamy na wycieczkę dookoła globu.

Chiński Nowy Rok (styczeń-luty)

„Chun dao” to charakterystyczny znak w Chinach, oznaczający nadejście wiosny. Chińczycy wieszają go przed wejściem do swoich domów. Kolorem, który rządzi wówczas, jest czerwień – pasy czerwonego papieru przykleja się wokół okien i witryn, aby przyciągnąć szczęście i pomyślność.

Irlandia i Imbolc (1 lutego)

Św. Brygida to patronka tego święta, która to dziewczyna w celtyckiej mitologii była pełna życia, energii i wigoru oraz zwiastowała nadejście wiosny. Patronuje ona również poezji, rzemieślnictwie, lecznictwie, położnictwie i ognisku domowemu. Na początku lutego zwykle owce zaczynają dawać mleko, słońce zaczyna ogrzewać ziemię tak, aby przygotować ją do wydania plonów, pojawiają się pierwsze przebiśniegi – wtedy właśnie Irlandczycy witają wiosnę.

Japonia i odpędzanie demonów (3/4 lutego)

Obrzęd odpędzania demonów przez Japończyków polega na rzucaniu w złe duchy prażonymi ziarnami, przeważnie jest to soja, oraz wykrzykiwaniu zaklęć w rodzaju „Demony precz, szczęście przyjdź!” By zapewnić sobie pomyślność na nadchodzący rok, Japończycy zbierają później te ziarenka i zjadają tyle, ile mają lat, oraz jedno dodatkowe, symboliczne, za nowy, szczęśliwy rok.

Indyjskie Święto Holi w miesiącu phalguna (luty-marzec)

Równie radosnym świętem powitania wiosny są obchody Holi w Indiach. Jest to święto bardzo kolorowe, ponieważ tego dnia Hindusi polewają się barwioną wodą oraz posypują tak samo barwnym proszkiem (zwanym gualal). Właściwie święto to to cały festiwal, podczas którego ludzie odwiedzają się w domach, częstują przysmakami, wybaczają wszystkie krzywdy i zapominają o przeszłości, zaczynając nowy start.

Bułgaria i przekupywanie Baby Marty (1 marca)

Sztandarowym symbolem pożegnania zimy i powitania wiosny przez mieszkańców Bułgarii są tzw. martenice. Podobne do polskich marzann kukiełki, gałganki, laleczki, są utrzymane w bieli i czerwieni, a ludzie się nimi obdarowują i dekorują nimi drzewa oraz domy. Ma to zadowolić tradycyjną wiedźmę, która opóźnia wiosnę, Babę Martę. Przekupywanie martenicami Babę Martę ma ostatecznie odpędzić zimę, a obudzić świat po śnie zimowym.

Rumunia i Martisor (1 marca)

W Rumunii powitanie wiosny i budzące się nowe życie celebruje się cały tydzień. W tym czasie trwają zabawy ludowe, a mieszkańcy wręczają sobie różne upominki. Symbolem wiosny są tutaj kokardki wykonane z kolorowej wełny.

Litwa i Kaziukas (8 marca)

W Polsce Dzień Kobiet, na Litwie – Kaziukas. „Nieuczesana radość” to cały festiwal powitania wiosny. Symbolem festiwalu są kwiaty, a konkretnie kaziuka – wykreowany z suchych, zeszłorocznych kwiatów, traw i kłosów bukiet, a także brzdękający gliniany dzwonek, którego słychać niemal wszędzie, tak samo jak radosną muzykę.

Hiszpania i ogień (16-19 marca)

Mieszańcy Hiszpanii w ramach tradycji witania wiosny przygotowują kukły z kartonu, plastrów, wosku i drewna, zwane fallami. 16 marca zwykle ma miejsce parada tych rzeźb na ulicach miasta, a kulminację obchodów stanowi 19 marca, kiedy falle zostają strawione przez ogień.

Szwajcaria i Wiosenny Festiwal (trzeci poniedziałek kwietnia)

Jeśli nie koliduje z Wielkim Tygodniem, Festiwal Wiosenny w Szwajcarii odbywa się co roku w trzeci poniedziałek kwietnia. Obchody te sięgają tradycji średniowiecznej, a mają miejsce w największym mieście Szwajcarii, czyli Zurychu. Festiwal wyróżnia się kolorowymi strojami uczestników, paleniem „bałwanka” na stosie oraz dźwiękami rozmaitej muzyki, w tym ludowej.

Norwegia i słodki poczęstunek (połowa maja)

Norwegia wita wiosnę bardzo późno, lecz nie jest to dzień przypadkowy. To, po pierwsze, rocznica odzyskania niepodległości, a także czas, kiedy zima ustępuje, a lód zaczyna się topić. Kiedy kry znikają, wówczas jest to znak, że można zamienić odzież zimową na wiosenną. W tym dniu Norwedzy odwiedzają rodzinę, znajomych i sąsiadów i zapraszają ich na tradycyjne naleśniki z dżemem z moroszki.

Jak widać, zwyczaje są przeróżne, choć często towarzyszą im podstawowe żywioły, takie jak woda czy ogień, a także niezmiennie kolorowe stroje czy też tradycyjne jedzenie. Wiosna to piękny czas w roku i jego symboliczny początek – nic dziwnego zatem, że świętuje się ją hucznie. To koniec wycieczki dookoła świata z wiosną na czele! Dowiedzieliście się czegoś nowego?

Źródło: http://www.sjikp.us.edu.pl/pl/projekty/polska-w-oczach-stereotypy-znane-i-nieznane/stereotypy-alez-nie-kazachstan-polska-niemcy/kultura-tradycje/swieto-wiosny-na-swiecie-zwyczaje-i-obrzedy